پیامک دادخواست چیست و هر پیامک سامانه عدل ایران چه معنایی دارد؟

با الکترونیکی شدن ابلاغ قضایی (سامانه عدل ایران و سامانه ثنا)، بسیاری از اطلاع‌رسانی‌های مربوط به پرونده‌های دادگاهی از طریق پیامک برای طرفین دعوا ارسال می‌شود. پیامک‌های «دادخواست» در واقع یکی از انواع پیامک‌های قضایی هستند که به اطلاع مخاطب می‌رسانند پرونده‌ای در دادگاه (یا شورای حل اختلاف) ثبت یا ارجاع شده است. این پیامک‌ها معمولاً توسط سامانه عدل ایران (سامانه رسمی ابلاغ الکترونیکی قوه قضاییه) ارسال می‌شوند. در ادامه انواع رایج این پیامک‌ها و معنای هر کدام را توضیح می‌دهیم.

پیامک «دادخواست ثبت گردید»

این پیامک نشان می‌دهد که دادخواستی که شما (به عنوان شاکی) در دادگاه یا دفاتر خدمات قضایی ثبت کرده‌اید، با موفقیت در پرونده‌ای درج شده است. به عبارت دیگر، شکایت یا دادخواستی که طرح کرده‌اید در شعبه مشخصی ثبت شده و یک شماره پرونده به آن اختصاص یافته است. متن پیامک معمولاً چیزی شبیه «دادخواست شما از طریق سامانه خدمات قضایی به شعبه X ارجاع و با شماره پرونده … ثبت گردید» است.
پس از دریافت این پیامک، نیازی به اقدام فوری نیست جز اینکه اطلاعات پیامک را نزد خود نگه دارید؛ زیرا شماره پرونده و «رمز شخصی پرونده» (یک کد پنج رقمی) ارائه شده است. با استفاده از این اطلاعات می‌توانید در سامانه اطلاع‌رسانی ابلاغ (سامانه ثنا یا اطلاع‌رسانی با رمز پرونده) به وضعیت پرونده دسترسی پیدا کنید. معمولاً در این مرحله باید منتظر ابلاغ بعدی باشید (مثلاً دعوت به جلسه دادرسی یا ابلاغیه دادگاه).

پیامک «دادخواست علیه شما»

این پیامک به این معناست که شخص دیگری علیه شما پرونده‌ای به دادگاه ارائه کرده است. مثلاً متن پیامک ممکن است چنین باشد: «دادخواست علیه شما ثبت شد» یا «دادخواست کیفری شعبه X علیه شما ثبت شد». دریافت چنین پیامی یعنی یک نفر (مانند طلبکار، همسر سابق یا هر کسی) از طریق سامانه ثنا یا دفاتر خدمات قضایی دادخواستی علیه شما ثبت کرده و پرونده‌ای با موضوع آن دعوا در دادگاه گشوده شده است. با این حال توجه کنید که دریافت این پیامک به معنای صدور حکم نیست و شما فعلاً محکوم نشده‌اید؛ فقط فرآیند رسیدگی آغاز شده است.

نکته مهم: پیامک‌های رسمی قوه قضاییه از سامانه عدل ایران ارسال می‌شوند و معمولاً پیوند (لینک) ندارند.

در مقابل، پیامک‌هایی که به‌ظاهر می‌گویند «دادخواست علیه شما ثبت شد» و حاوی لینک کوتاه هستند، معمولاً جعلی و کلاهبرداری بوده و باید نادیده گرفته شوند. اگر پیامک دریافتی معتبر باشد، شما به‌عنوان خوانده پرونده باید سریعاً به سامانه ثنا یا عدل ایران مراجعه کنید و به محض دریافت ابلاغ رسمی (ابلاغیه الکترونیکی) نسبت به تنظیم دفاعیه خود اقدام نمایید. طبق مقررات معمول، خوانده معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ روز از زمان ابلاغ فرصت دارد که پاسخ و لایحه دفاعی خود را ارسال کند.

پیامک «دادخواست دادگاه صلح»

در برخی پیامک‌ها ممکن است به‌جای نام دادگاه عمومی یا شورای حل اختلاف، عنوان «دادگاه صلح» دیده شود. دادگاه صلح نهادی تازه‌تأسیس در نظام قضایی ایران است که مطابق قانون جدید شورای حل اختلاف صلاحیت بررسی برخی دعاوی خرد را دارد. به عنوان مثال، پرونده‌های حقوقی با خواسته مالی پایین (تا نصاب یک میلیارد ریال) یا برخی جرایم جزئی ممکن است به دادگاه صلح ارجاع شوند. بنابراین اگر پیامکی با عنوان «دادخواست … دادگاه صلح … ثبت گردید» دریافت کردید، یعنی پرونده مورد نظر در دادگاه صلح مفتوح شده است. معنای پیامک همانند قبل است (پرونده ثبت شده و ارجاع شده) ولی به جای دادگاه عمومی، آن را در دادگاه صلح پیگیری خواهید کرد. در عمل لازم است منتظر ابلاغیه‌های بعدی در خصوص زمان رسیدگی یا اقدامات بعدی باشید.

پیامک «دادخواست عدل ایران»

گاهی در متن پیامک، عبارت عدالت ایران یا عدل ایران (ADLIRAN) به چشم می‌خورد. این بدان معناست که پیامک از سامانه رسمی ابلاغ الکترونیکی قوه قضاییه ارسال شده است. سامانه پیامک عدل ایران یک سامانه ارتباطی رسمی است که قوه قضاییه برای افزایش شفافیت و اطلاع‌رسانی الکترونیکی پرونده‌ها راه‌اندازی کرده است. بنابراین «پیامک دادخواست عدل ایران» معمولاً همان پیامک «ثبت گردید» یا «ارجاع شد» است که به صورت خودکار از طرف این سامانه ارسال شده. اگر در متن پیامک به عدل ایران اشاره شده، نیازی به نگرانی نیست؛ این پیامک هم به شما می‌گوید پرونده‌ای در جریان است و با همان شیوه قبلی (استفاده از شماره پرونده و رمز شخصی) می‌توانید وضعیت پرونده را پیگیری کنید.

پیامک «دادخواست ارسالی از طریق سامانه خدمات قضایی»

عبارت «ارسالی از طریق سامانه خدمات قضایی» در متن پیامک به این معنی است که دادخواست موردنظر از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (سامانه خدمات قضایی) ثبت و ارسال شده است. به عبارت دیگر، کاربران می‌توانند دادخواست خود را از طریق سایت یا دفاتر خدمات قضایی تقدیم کنند و این پیامک به اطلاع شاکی یا خوانده می‌رساند که دادخواست ایشان ثبت شده و به شعبه دادگاه ارسال گردیده است. عملکرد و معنای آن دقیقاً مشابه پیامک «ثبت گردید» است: پرونده شما به جریان افتاده و در شعبه مشخص‌شده ثبت شده است. پس از دریافت پیامک «ارسا‌شده از طریق سامانه خدمات قضایی»، می‌توانید با استفاده از شماره پرونده و رمز شخصی پرونده، از طریق سامانه اطلاع‌رسانی (سایت ثنا) پرونده‌تان را پیگیری نمایید.

پیامک «دادخواست ارجاع شد»

در بسیاری از پیامک‌های دادخواست، کلمه «ارجاع شد» هم دیده می‌شود؛ مثلاً «دادخواست شماره … به شعبه X ارجاع و با شماره پرونده … ثبت گردید». پیامک «ارجاع شد» اساساً همان مفهوم «ثبت گردید» را دارد. یعنی دادخواست شما بعد از ثبت اولیه، به شعبه دادگاه ارجاع شده و در آن شعبه پرونده‌ای با شماره مشخص ثبت شده است. به عبارت دیگر، پیامک «ارجاع شد» به شما می‌گوید پرونده به شعبه مربوطه ارسال شده است و اکنون روند دادرسی می‌تواند آغاز شود. بنابراین پس از دریافت این پیامک هم کافی است اطلاعات آن را نگه داشته و منتظر صدور وقت رسیدگی یا سایر ابلاغ‌های بعدی باشید.

نتیجه‌گیری

در مجموع، پیامک‌های دادخواست که از سوی سامانه الکترونیکی عدل ایران برای مردم ارسال می‌شود، اطلاع‌رسانی رسمی از وضعیت پرونده‌های قضایی است. دریافت این پیامک‌ها در مراحل مختلف («ثبت گردید»، «علیه شما»، «دادگاه صلح» و …) نشان می‌دهد پرونده‌ای در دادگاه تشکیل شده یا مراحل بعدی آن آغاز شده است. لازم است پیامک‌ها را جدی بگیرید: اگر پیامک «علیه شما» دریافت کردید، بدون تأخیر به سامانه ثنا مراجعه و نسبت به دفاع خود اقدام کنید. در عین حال، اگر متن پیامک حاوی لینک‌های کوتاه بود، محتاط باشید؛ پیامک‌های رسمی قوه قضاییه لینک ندارند و نمونه‌های دارای لینک غالباً کلاهبرداری هستند. فرصت‌های دادرسی محدود است، پس پس از دریافت پیامک دادخواست، آرامش خود را حفظ کرده و در اسرع وقت مدارک و دفاعیه‌تان را آماده کنید. منابع حقوقی توصیه می‌کنند پس از دریافت پیامک، از خدمات سامانه اطلاع‌رسانی الکترونیکی (ثنا) و یا وکیل متخصص بهره بگیرید تا بتوانید در مهلت قانونی از حق خود دفاع کنید.